Dotacje
Jakie zmiany w Programie Czyste Powietrze w nowej odsłonie w 2025 roku ?
Nowa odsłona programu “Czyste Powietrze”, której nabór wniosków ruszył 31 marca 2025 roku, wprowadziła szereg kluczowych zmian. Celem jest uszczelnienie systemu, walka z nieuczciwymi praktykami oraz skuteczne wsparcie osób najbardziej zagrożonych ubóstwem energetycznym.
Obowiązkowa Weryfikacja Standardu Energetycznego
To jedna z największych zmian mająca realny wpływ na proces ubiegania się o dotację i prowadzenia prac.
Obowiązkowy Audyt Energetyczny:
Przed inwestycją:
Wnioskodawcy ubiegający się o kompleksową termomodernizację (często konieczna, aby osiągnąć odpowiedni poziom dotacji) muszą przedstawić audyt energetyczny wraz z wnioskiem.
Po inwestycji:
Po zakończeniu prac wymagane jest świadectwo charakterystyki energetycznej, które potwierdzi osiągnięcie wymaganego wskaźnika zużycia energii użytkowej (EU) na potrzeby ogrzewania (np. obniżenie wskaźnika EU do max. 80 kWh/(m²·rok) lub o co najmniej 40%).
Korzyść dla Klienta:
Audyt to gwarancja, że wydane pieniądze przyniosą realne oszczędności na rachunkach. Dotacja na audyt jest kosztem kwalifikowanym!
Wymóg Korzystania
z Listy ZUM
Obowiązek korzystania z Listy Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM) został zaostrzony, aby wyeliminować z rynku urządzenia niespełniające deklarowanych parametrów.
Dla kogo obowiązkowa?
Pompy ciepła (powietrze/woda, gruntowe).
Kotły zgazowujące drewno.
Kotły na pellet
Co to oznacza dla klienta?
Aby uzyskać dofinansowanie na te urządzenia, muszą one bezwzględnie znajdować się na liście ZUM i posiadać odpowiednie badania z europejskich laboratoriów.
Zmiana w sprawie fotowoltaiki:
Mikroinstalacje fotowoltaiczne (PV) nie są już dofinansowane w ramach programu “Czyste Powietrze”. Wnioskodawcy mogą nadal skorzystać z innych programów, np. “Mój Prąd” lub Ulgi Termomodernizacyjnej.
Nowe Progi Dochodowe i Limity Dotacji
Program staje się bardziej skierowany do osób o niższych dochodach.
| Poziom dofinansowania | Progi Dochodu (Przykłady) | Intensywność dofinansowania | Maksymalna Kwota dotacji (netto) | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| Podstawowy | Roczny dochód do 135 000 zł | do 40% kosztów kwalifikowanych | do 66 000 zł | Limit rocznego przychodu z działalności gospodarczej (40-krotność min. wynagrodzenia). |
| Podwyższony | Średni miesięczny dochód na osobę: do 2 250 zł (gosp. wieloos.) lub 3 150 zł (gosp. jednoos.) | do 70% kosztów kwalifikowanych | do 99 000 zł | Obowiązkowe zaświadczenie z Gminy/MOPS/GOPS. |
| Najwyższy | Średni miesięczny dochód na osobę: do 1 300 zł (gosp. wieloos.) lub 1 800 zł (gosp. jednoos.) | do 100% kosztów kwalifikowanych | do 135 000 zł | Wymaga współpracy z Operatorem i spełnienia kryterium zapotrzebowania energetycznego (>140 kWh/m²rok). |
Racjonalizacja Wydatków: Wprowadzono limity dotacji jednostkowych na konkretne koszty kwalifikowane (np. na 1 m² ocieplenia, okna, drzwi). Dotacja pokrywa koszt netto (bez VAT).
Rola Operatora Programu
Nowy mechanizm wsparcia, mający na celu pomoc beneficjentom w najtrudniejszej sytuacji.
- Operatorzy (Gminy, WFOŚiGW): Będą bezpłatnie wspierać beneficjentów na każdym etapie: od wniosku, przez realizację, aż do rozliczenia.
- Obowiązkowe wsparcie: Skorzystanie z pomocy operatora jest obowiązkowe w przypadku ubiegania się o Najwyższy poziom dofinansowania oraz w każdym przypadku skorzystania z prefinansowania (zaliczki dla wykonawcy).
Najczęściej zadawane pytania
Jaką klasę energetyczną musi spełniać kocioł na pellet?
Jeśli planujesz ubiegać się o dofinansowanie z programu “Czyste Powietrze” na kocioł na pellet, kocioł musi spełniać tzw. podwyższony standard:
- Emisyjność Cząstek Stałych (PM): Musi być mniejsza lub równa 20 mg/m³ (wymóg Ekoprojektu dla kotłów na pellet wynosi ≤40 mg/m3 i jest to standard minimum; w programie Czyste Powietrze jest wyższy).
- Klasa Efektywności Energetycznej: Kocioł musi posiadać klasę minimum A+.
- Brak Rusztu Awaryjnego: Kotły na pellet o podwyższonym standardzie w programie Czyste Powietrze nie mogą posiadać rusztu awaryjnego ani możliwości jego montażu.
- Lista ZUM: Urządzenie musi znajdować się na Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów (Lista ZUM), która potwierdza spełnienie wszystkich wyżej wymienionych wymagań.
W skrócie: do legalnego montażu wystarczy klasa 5 i Ecodesign, ale aby otrzymać dofinansowanie, musi to być kocioł na pellet o podwyższonym standardzie (zaostrzony wymóg emisyjności PM ≤20 mg/m3, A+ i brak rusztu awaryjnego), znajdujący się na Liście ZUM.
Czy dotacja obowiązuje nowe domy ?
Dotacja obejmuje tylko domy istniejące, w których wymieniamy stare źródło ciepła niespełniające warunków programu na nowe, które spełnia warunki programu.
Dotacja w Czystym Powietrzu na pół roku przed rozpoczęciem inwestycji?
To bardzo ważne pytanie, ponieważ zasady dotyczące kwalifikowania kosztów zmieniły się w nowej odsłonie programu “Czyste Powietrze” po marcu 2025 roku.
Kluczową kwestią jest tzw. “Okres przejściowy” i data poniesienia pierwszego kosztu:
- Ogólna zasada kwalifikowania kosztów
Zgodnie z ogólnymi zasadami Programu, koszty kwalifikowane to te, które zostały poniesione nie wcześniej niż 6 miesięcy przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie.
- Przykład: Jeśli złożyłeś wniosek 1 września 2025 r., koszty poniesione już od 1 marca 2025 r. (i później) mogą zostać uznane za kwalifikowane.
Zatem, tak, dotacja może objąć koszty poniesione na pół roku przed złożeniem wniosku.
- Wyjątek: Okres Przejściowy i Data Rozpoczęcia Nowej Edycji
Nowe zasady wprowadzone w marcu 2025 r. objęły inwestycje rozpoczęte wcześniej w tzw. okresie przejściowym (dotyczy to projektów rozpoczętych po 28 maja 2024 r. w kontekście zmian z 2024 roku, co było istotne dla nowych zasad dotyczących pomp ciepła i Listy ZUM).
Jednak, aby odpowiedzieć precyzyjnie na Twoje pytanie po marcu 2025, zastosowanie ma standardowa zasada:
- Standardowa Data Wniosku: Inwestycja musi być rozpoczęta (data pierwszej faktury lub równoważnego dokumentu) maksymalnie 6 miesięcy przed datą złożenia wniosku w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW).
- Ważne: Koszty kwalifikowane to koszty poniesione po dacie ogłoszenia naboru i zgodne z zasadami nowej edycji programu.
Podsumowując: Musisz zadbać o to, by data na pierwszej fakturze (lub innym dokumencie księgowym) za materiały lub usługi związane z inwestycją nie była starsza niż 6 miesięcy od dnia, w którym fizycznie złożysz wniosek do WFOŚiGW.
Ile można otrzymać dotacji (bez ocieplenia)
Kwota dotacji zależy od poziomu dofinansowania, który jest ściśle powiązany z Twoimi dochodami. Ponieważ interesuje Cię tylko wymiana źródła ciepła i modernizacja kotłowni (bez ocieplenia/termomodernizacji), maksymalne kwoty dotacji dla najpopularniejszych źródeł ciepła w 2025 roku prezentują się następująco (są to maksymalne kwoty netto):
| Zakres inwestycji | Poziom Podstawowy (do 40% kosztów) | Poziom Podwyższony (do 70% kosztów) | Poziom Najwyższy (do 100% kosztów) |
|---|---|---|---|
| Pompa Ciepła Powietrze/Woda | do 12 600 zł | do 22 200 zł | do 31 500 zł |
| Kocioł na Pellet Drzewny (o podwyższonym standardzie) | do 8 200 zł | do 14 350 zł | do 20 500 zł |
| Kocioł Zgazowujący Drewno (o podwyższonym standardzie) | do 8 200 zł | do 14 350 zł | do 20 500 zł |
| Instalacja c.o. i c.w.u. (dodatkowo do wymiany źródła) | do 14 080 zł | do 14 350 zł | do 20 500 zł |
WAŻNA UWAGA:
1. Maksymalna kwota dla całego przedsięwzięcia (wymiana źródła ciepła + instalacje c.o./c.w.u.) będzie sumą kwoty za wybrane źródło ciepła i kwoty na instalację. Na przykład, w najwyższym poziomie na pompę ciepła powietrze/woda (31 500 zł) + instalację c.o./c.w.u. (20 500 zł) możesz łącznie otrzymać do 52 000 zł.
2. Ostateczna kwota dotacji nie może przekroczyć odpowiednio 40%, 70% lub 100% faktycznie poniesionych kosztów kwalifikowanych netto.